Gök Kubbede Bu Hafta: 13 Temmuz

7 Temmuz 1939 Hatay’ın Anavatan’a katılması

7 Temmuz 2025 Pençe-Kilit Operasyon Bölgesi’nde Metan Gazına Maruz Kalan 12 Askerimiz Şehit oldu (www.aa.com.tr)

8 Temmuz 1942 Refik Saydam’ın (Türkiye’nin 4. Başbakanı) vefatı

9 Temmuz 1961 İhtilal Anayasası Referandum ile kabul edildi

9 Temmuz 2024 Türksat 6A Uzaya (ABD. Florida eyaleti, Cape Canaveral Uzay üssü) fırlatıldı  TRT Haber-2024

10 Temmuz 1453 Çandarlı Halil Paşa’nın (II. Murad devri, Osmanlı sadrazamı) vefatı

10 Temmuz 1894 İstanbul Zelzelesi (7.0’lık, tahmini 1.349 kişi öldü)

10 Temmuz 1975 Nurettin Topçu’nun (Yazar, akademisyen, fikir adamı) vefatı

10 Temmuz 1967’den beri dünya Hukuk Günü

10 Temmuz 2006 Şamil Basayev’in (Çeçen lider) şehadeti

10 Temmuz 2020 Ayasofya Camii İbadete açıldı (TRT Haber-2023)

11 Temmuz/15 Eylül 1882 İngiltere’nin Mısır’ı işgali

11 Temmuz 1995 Sırplar, Srebrenitsa’da Katliama (8.372 kişi öldürüldü) başladı (TRT Haber-2023)

12 Temmuz 1470 Eğriboz Adası’nın (Sultan Fatih devrinde) fethi

12 Temmuz 1932 TDK (Türk Dil Kurumu’nun) kuruluşu

13 Temmuz 678 Aişe Validemiz’in (Peygamberimizin ‘s.a.v.’eşi) vefatı

13 Temmuz 1107 I. Kılıç Arslan’ın (Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın oğlu) vefatı

13 Temmuz 1878 İngilizlerle Berlin Antlaşması yapıldı

13 Temmuz 1995 Isparta/ Senirkent’te Sel felaketi (74 kişi öldü) TRT Haber-2023

İNGİLİZLERLE  BERLİN  ANTLAŞMASI:   13 Temmuz 1878

   3 Mart 1878’de imzalanan Ayastefanos Antlaşmsı’nın şartları, Osmanlı açısından ağır olmuştu. Antlaşma, Rusya’yı da Balkanlarda tek güç haline getiriyordu. Bu durum, Avrupa’nın diğer büyük devletlerini de rahatsız etmekteydi. Aynı dönemde Sultan II.Abdülhamit, İngiltere’yi Rusya’ya karşı kışkırtmaktaydı. Osmanlı savaşta yenilmiş ve anlaşmak zorunda kalmıştı. II.Abdülhamit çareyi Avrupa devletlerini Rusya’ya karşı kullanarak durumu hafifletmekte aramaktaydı. Kışkırtmayla İngiltere Rusya’nın Orta Doğu’daki İngiliz menfaatlerini tehdit edeceğine, sıcak denizlere inip kendisiyle rekabete başlayacağına inanmıştı. Avrupa devletlerinin kurduğu baskı sonucu savaşı göze alamayan Rusya, antlaşmanın yeniden gözden geçirilmesine razı oldu. 13 Haziran 1878’de Almanya İmparatorluk Şansölyesi Prens Bismark’ın başkanlığında Osmanlı, Rusya, İngiltere, Almanya, Fransa, Avusturya-Macaristan ve İtalya’nın katılımıyla Berlin Kongresi toplandı.¹      Antlaşmanın Başlıca Sonuçları:  Toprak Kayıpları:  Osmanlı İmparatorluğu kendine tabi olan Sırbistan, Bulgaristan, Romanya ve Karadağ’ın kendi başlarına birer prenslik olmalarını kabul etmiştir. Doğu Rumeli vilayeti kurulmuş ve Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı çeşitli imtiyazlara sahip olmuşlardır. Toprak Paylaşımları Aşağıdaki gibidir:  1-Bosna-Hersek, imtiyazlı vilayet haline geldi. 2-Doğu Rumeli, imtiyazlı vilayet haline geldi. 3-Bulgaristan Prensliği kuruldu. 4-Kıbrıs Sancağı, İngiltere’ye kiralandı. 5-Niş Sancağı, Sırbistan’a bırakıldı. 6-Taselya Sancağı, Yunanistan’a (1881) bırakıldı. 7-Kars, Batum, Artvin ve Ardahan Sancakları, Rusya’ya bırakıldı. 8-Dobruca Sancağı, Romanya’ya bırakıldı. 9-Bunların dışında birkaç kaza Karadağ’a bırakıldı. 10-Van’ın doğusundaki Kotur yöresi İran’a verildi. Ayrıca kongre döneminde Fransa’nın yaptığı kulis çalışmaları sonucunda, Antlaşma maddelerinde olmadığı halde 3 yıl sonra Tunus Prensliği Fransızlarca işgal edilmiş ve gerekçe olarak Berlin Antlaşması gösterilmiştir. Bu Antlaşmadan sonra İngiltere, Fransa ve Rusya Osmanlıları baskı altına alma politikasına devam etti. Kazançlar:  Girit, Doğubayazıt ve Eleşkirt Osmanlı Devleti’ne bırakıldı. Berlin Antlaşması, Karlofça Antlaşması’nın ardında Balkanlar’daki Osmanlı varlığının yok edilmesi yolundaki 2.büyük adımdır. Ancak Ayastefanos Antlaşması’nın aksine Osmanlı’nın 35 yıl daha Balkanlar’da kalmasını sağlamıştır. Berlin Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün güvence altına alındığı Paris Antlaşması’ndaki anlayışın terk edildiğini açık şekilde gösterdi. Toprak kayıpları, Antlaşmadan sonra da devam etti. 1881’de Fransa Tunus’u, 1882’de İngiltere Mısır ve Sudan’ı, 1885’te Bulgaristan Doğu Rumeli’yi; aynı yıl İtalya da Habeş Eyaleti’ni işgal etti.²    Dipnotlar: 1-Yeni Rehber Ansiklopedisi. Türkiye Gazetesi-3.cilt. İstanbul-1993; 2-tr.wikipedia.org