Kastamonu Valiliği himayesinde yürütülen ve KUZKA’nın 2019 yılından bu yana aktif rol üstlendiği Kastamonu Güney Karadeniz Jeoparkı, Türkiye’nin dördüncü Ulusal Jeoparkı statüsünü kazanarak UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı’na katılma yolunda önemli bir aşamayı geride bıraktı.
Kastamonu Güney Karadeniz Jeoparkı, bu kazanımıyla Kastamonu’nun jeolojik mirasının korunması, doğal ve kültürel değerlerinin tanıtılması ve bölgenin doğa temelli turizm potansiyelinin geliştirilmesi yönünde önemli avantaja sahip oldu.
Jeoparkın ulusal statüye uygunluğu, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu’na sunulan resmî başvuru dosyası ve ardından gerçekleştirilen saha incelemeleriyle değerlendirildi. Ekim 2025’te sunulan başvuru dosyasının kabul edilmesinin ardından, 25-28 Ağustos 2026 tarihlerinde UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Jeolojik Miras ve Jeopark İzleme Heyeti bölgede incelemelerde bulundu. Heyet, saha ziyareti kapsamında süreçte yapılan çalışmaları ve doğal jeositleri yerinde değerlendirdi.
Karadeniz’in Şekillendirdiği Bir Jeopark
Kastamonu’nun kuzeyinde, Karadeniz kıyı şeridi boyunca uzanan yaklaşık 4 bin 400 kilometrekarelik alan; jeolojik oluşumları, kanyonları, mağaraları, denizel ekosistemleri ve kültürel mirasıyla öne çıkıyor. Abana, Ağlı, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Doğanyurt, İnebolu, Küre, Pınarbaşı ve Şenpazar ilçelerini kapsayan jeopark, Tetis Denizi’nin kalıntılarından Karadeniz’in bugünkü oluşumuna uzanan jeolojik geçmişiyle önemli bir doğal miras alanı niteliği taşıyor. Bölgenin jeolojik zenginliğinin yanı sıra tarihî yapıları, geleneksel yaşam biçimleri ve kültürel değerleri de jeoparkın bütüncül yapısını oluşturuyor.
Ulusal Jeoparka Giden Süreç
Kastamonu Valiliği himayesinde yürütülen süreç, 2019 yılında kentin UNESCO programları açısından potansiyelinin ele alındığı çalışmalarla başladı. Kastamonu İl Genel Meclisi tarafından alınan kararla 6 Eylül 2021 tarihinde Jeoparkın resmi kuruluşu tamamlandı. KUZKA’nın jeolojik mirasın korunması, alan yönetimi, eğitim, jeoturizm ve yerel kalkınma alanlarında çalışmaları tamamlamasının ardından başvuru dosyası hazırlandı. Sonrasında Ekim 2025’te Kastamonu Valiliğince UNESCO Türkiye Millî Komisyonuna sunuldu. Kasım 2026’da ise Kastamonu Jeoparkı, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu tarafından Ulusal Jeopark olarak tescillendi.
Jeopark Sürecinde KUZKA’nın Aktif Rolü
Kastamonu Güney Karadeniz Jeoparkı’nın kuruluşundan ulusal statü kazanmasına uzanan süreçte KUZKA, mali ve teknik desteğin yanı sıra sürecin koordinasyonu ve içerik geliştirilmesinde aktif rol üstlendi. Jeopark fikri altyapısının ve gündemde tutulmasından bilimsel ve teknik çerçevenin oluşturulmasına, kurumsal yapılanmadan başvuru hazırlıklarına kadar pek çok aşamada çalışmalar yürüttü.
Jeoparkın kurumsal ve tanıtım altyapısını güçlendirmek amacıyla harita, broşür ve eğitim materyalleri hazırlayarak; gezici müze, ziyaretçi merkezi, kurumsal kimlik ve iletişim çalışmalarına destek veren KUZKA, Kastamonu’nun ulusal ve uluslararası platformlarda temsil edilmesine de katkı sağladı.
UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı Hedefine Doğru
Kastamonu Güney Karadeniz Jeoparkı’nın UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı’na dâhil olma hedefi doğrultusunda önemli bir aşama olarak değerlendirilen Ulusal Jeopark unvanıyla, bu değerlerin korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve turizm aracılığıyla bölgesel ekonomiye değer kazandırılması bekleniyor.



