İl Genel Meclisi Kasım ayı birleşimlerinin 15’incisi dün gerçekleştirildi. Meclis Başkanı Ahmet Ulusoy başkanlığında gerçekleştirilen birleşimde ilk olarak 2027 mali yılı gider bütçesinin tarım bölümü ele alındı.
2027 mali yılı gider bütçesinin 1 milyon TL olarak belirlendiği ve ad okunarak kabul edilen gündem maddesiyle ilgili olarak Çankırı Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı Mehmet Ali Erdem, kurumun çalışmaları hakkında bilgi verdi.
İl genelinde kayıtlı 20 bin çiftçinin olduğunu aktaran Erdem, “Yani aileleriyle birlikte çok ciddi bir kesime dokunuyor, hitap ediyoruz. Bildiğiniz gibi tarım ve hayvancılıkta her türlü konuya biz bakıyoruz. Bu sene mazot-gübre desteğimizi saymazsak bugüne kadar yaklaşık 175 milyon liralık bir hibeyle çiftçilerimize katkıda bulunmuşuz. Mazot-gübre desteğimizi de üzerine kattığımızda İl Tarım Müdürlüğü olarak Çankırı çiftçisine 1 milyar liranın üzerinde katkımız oluyor.” dedi.
Gerçekleştirilen toplantıda soruları da yanıtlayan Erdem, Meclis Üyesi Olcay Ata’nın süt üreticilerinin sütlerinin toplanması ve şap hastalığı konusunda yaşanan sıkıntıların çözümü noktasında ne gibi çalışmalar yapıldığı sorusuna şu yanıtı verdi: “Biliyorsunuz Çankırı’da Damızlık Birliği bu sütü işlemek ve satmak adına topluyor. Biz bu yıl KUZKA aracılığıyla, araç alımı da dahil olmak üzere Damızlık Birliğinin kapasitesini artırmak adına bir proje yaptık. Sizlerin de desteğiyle sütün daha yüksek miktarlarda toplanması ve üreticinin ürettiği sütün tamamının değerlendirilmesi amacıyla hazırladığımız bu proje bitme, nihayete erme aşamasında.”
“Şapta korana gibi bir virüs”
Şap hastalığı konusunda ise Erdem, şunları kaydetti: “Şap aşılamasıyla ilgili bilimsel taraflara çok girmeye gerek yok ama şap aşısını Türkiye kendisi üretiyor; biliyorsunuz Şap Enstitümüz var. Bu, aynı korona gibi bir virüstür ve Şap Enstitüsünde kendi lokal virüslerimizden aşılar üretilir. Çünkü virüsler sürekli mutasyona uğrayan canlılardır. Şap Enstitümüz yılların tecrübesiyle bunları üretiyor. Açıkçası Çankırı olarak biz, çevre illerimizde bu hastalık yakın zamanda çıkmasına rağmen kapattığımız pazarımızı geri açtık. Çok şükür aşılama oranlarımız yüksek olduğu için son şap salgınından Çankırı pek etkilenmedi. Aşının çalıştığını sahada net bir şekilde görüyorum ama münferit olaylar mutlaka olacaktır. Bunu ufak bir anıyla pekiştirmek isterim: Bir köyde aşılama yapmıştık, sonra hastalık çıktığı ihbarı geldi. Yakın zamanda aşılandığı için şaşırdık ve hemen gittik. Gittiğimiz ahırda gerçekten de hastalık vardı. Araştırdığımızda en son gidilen aşıda çiftçimizin yerinde olmadığını, komşusunun da hayvanları göstermediğini ve sadece o ahırın aşısız kaldığını gördük; hastalık da o ahırda çıkmıştı. Bu tarz münferit olaylar olabiliyor. Aşının sonrasında tabii ki alerjik reaksiyonları olur. Binde bir de olsa ölümler veya yavru atmalar yaşanabiliyor. Onlarda da üreticimizi mağdur etmeyecek şekilde, piyasa değerinde tazminat ödüyoruz. Dolayısıyla aşı konusunu gerçekten ilerlediğimiz bir alan olarak düşünüyoruz ama bu virüs de tıpkı koronavirüs gibi sürekli mutasyona uğrayarak önümüze geliyor. En azından aşılanan hayvan hastalığa yakalansa bile hafif atlattığı için biz bütün imkânlarımızla çalışmalarımızı yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz inşallah.”
Meclis Üyesi Recep Tatlıpınar’ın il genelinde ÇKS ve kota konusunda yaşanan sorunlara yönelik bir çalışma olup olmadığı sorusuna ise Erdem, şu karşılığı verdi: “Öncelikle ÇKS’de bu mevzuat değişikliği yapıldı. Yani bir parseli 5-6 kişi de ekse biz onu bölerek parsele kim ekiyorsa o ara hisseleri yazabiliyoruz. Örneğin bir parsel tarla var ve bunu üç kişinin ektiğini söylüyoruz. Ancak tarlanın uydu görüntüsüne veya yerinde baktığımızda tek parça ekildiğini görüyorsak bunu bölmemiz mümkün olmuyor. Çünkü artık bu görüntülerin hepsini Bakanlık yapay zekâyla uydudan denetliyor. Dolayısıyla o görüntüde deseni alamazsak bölemiyoruz ama desen varsa mutlaka bölüyoruz, onda sıkıntı olmuyor. Kota konusunda ise biz bu yıl kotaları 550 kilolara kadar ciddi anlamda artırdık. Fakat orada şöyle bir sıkıntı yaşanıyor: Çiftçimizin beyan edemediği kısımlardan gelen ürünler oluyor. Örneğin 10 dönüm beyan etmiş ama 20 dönüm ekiyor; bu sefer belirlediğimiz kota yarıya düşmüş oluyor. Bakanlık limitleri dahilinde bu yıl kotayı 550-600 kilolara kadar yükselttik, daha fazlasını yaptığımızda Bakanlık ‘Burası Çankırı.’ diyor. Biz bu kotayı ÇKS’de kayıtlı, beyan edilen yerlere verebiliyoruz; beyan edilemeyen yerlerden ürün geldiğinde çiftçimiz maalesef sıkıntı yaşayabiliyor.”
Toplantıda söz alan Meclis Üyesi Şaban Ceylan ise proje kapsamında çadır alanların bu çadırları mücavir alan dışına kuramadığını, kuranların ise ciddi ruhsat bedelleriyle karşı karşıya kaldığını dile getirerek konunun çözümü noktasında bir çalışma yapılıp yapılmayacağını sordu.
“Caminin önünde mi hayvan otlatacağız?”
Çadır konusuna kurum olarak destek vermek istediklerini belirten Erdem, “Özel İdaremizin bazı kriterleri var. Mücavir alan dışındaki çadırlar için ‘Çadır bir yapıdır, içerisinde hayvanlar barınacaktır. Yıkılırsa veya sel basarsa diye bizim bununla ilgili zemin etütlerini yapmamız gerekiyor. Bunlar da bir maliyet doğuruyor.’ diyorlar. Bu, bütün illerin ortak bir sıkıntısı. Mücavir alan içerisinde belediyelerimiz sağ olsun yazıyla izinlendirmeye gerek olmadığını belirterek bunu yaptırıyor. Ama bizde şöyle bir durum var: Bütçemize 20 çadır ağıl koyup mücavir alandan gelen 5 başvuruyu karşıladığımızı varsayalım. Mücavir alan dışındaki başvuruları karşılayamadığımızda ya da çiftçimiz ‘Zaten izinlendirme parası vereceksem bir mantığı yok, almayın.’ dediğinde geriye kalan 15 ağılın bütçesi yanıyor. Dolayısıyla bunu bu şekilde bütçeye koyamıyoruz. Bu sorun hâlen devam ediyor ancak çalışmalarımız da sürüyor.” ifadelerini kullandı.
Erdem’in sözleri üzerine Ceylan, “Yerleşik alan içerisinde hayvancılık zaten olmaz. Köyde sokağın içerisinde, caminin önünde mi hayvan otlatacağız? Bu elbette ki köy sınırlarının 300 metre dışarısında bir yere yapılacak.” dedi.
“Çiftçiler buzağı ölümlerini bildirmiyor”
Buzağı ölümleri ve bunun önlenmesine yönelik soruya ise Erdem, şu yanıtı verdi: “Çiftçimiz ölümleri bildirmediği için kayıtlarımızda geçen yılın buzağı ölüm oranı yüzde 1 olarak gözüküyor. Buzağı ölümleriyle ilgili gerçekten proje yapmak istiyoruz, yaptık da. Fakat bunu Bakanlığa sunduğumuzda Bakanlık, ‘Sizin ölüm oranınız zaten yüzde 1, bununla ilgili ekstra yatırım yapamayız.’ diyor. Ancak şu anda şöyle bir mevzuat değişikliği oldu: Bakanlık artık tüm atıklara yeni bir destek veriyor. Atık konusunda ihbarlar çoğaldı; hatta geçen bir rapor geldi, geçen sene 15 olan ihbar sayısı bu sene 65’e çıkmış. Böyle artarak gidiyor. Dolayısıyla biz bu sayısal rakamları yakalayabilirsek, üreticilerimiz de bunları bize ihbar edip bilgilendirme yaparak kayıtlarımıza geçmesini sağlarsa bu konuda çalışma yapmamız çok daha rahat olacaktır.”
“Yapılmayan yolların parası”
Gündemin ikinci maddesinde ise 2027 yılında kullanılmak üzere akaryakıt alımı, ham madde üretim izin belgesi, ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi), proje tanım dosyası hazırlanması, hidrojeolojik data, mera tahsis değişikliği, mera geri dönüşüm projesi ile imalat haritası hazırlanması işlerinin yapılabilmesi için 2026 mali yılı bütçesinin “Yol Yapım Gideri” harcama kaleminde bulunan 79 milyon TL ödeneğin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin (b) bendi gereğince alınarak “Akaryakıt Alımı” harcama kalemine 75 milyon TL ve “Hizmet Alımı” harcama kalemine 4 milyon TL olarak aktarılması konusu ele alındı.
Gündem maddesiyle ilgili söz alan bazı meclis üyeleri, “Yol yapım giderinde paramız var mı?” sorusunu yöneltti. İl Özel İdaresi Mali İşler Müdürü Sevgi Tunca’nın “Var.” yanıtı üzerine meclis üyeleri, “Yapılmayan yolların parası.” ifadelerini kullandı.



