Gök Kubbede Bu Hafta: 23 Şubat

17 Şubat 1871 Şeyh Şamil’in vefatı; 17 Şubat 1926 Türk Medenî Kanunu’nun kabulü

17 Şubat 1956 Çoruh İli adı, Artvin oldu; 17 Şubat 2008 Kosova Bağımsızlığını İlan etti

17 Şubat 2016 Ankara Merasim Sokakta Askerî Araca PKK terör örgütünce Bombalı Saldırı’da 29 Vatandaş Hayatını kaybetti. 75 Vatandaş yaralandı (www.aa.com.tr)

18 Şubat 1405 Emir Timur’un vefatı; 18 Şubat 1856 Islahat Fermanı yayınlandı

18 Şubat 1952 Türkiye’nin Nato’ya girişi

19 Şubat 779 İbrahim Ethem Hz.’lerinin vefatı; 19 Şubat 1915 Çanakkale Savaşı başladı

19 Şubat 1981 Millî Eğitim Vakfı kuruldu

20 Şubat 1914 İstanbul’da İlk Elektrikli Tramvay (Kadıköy-Ortaköy hattında) seferi

20 Şubat 2019 Kemal Karpat’ın (Tarihçi) vefatı; I. Cemre’nin Havaya düşmesi

21 Şubat 1166 Abdükadir Geylani Hz.’lerinin vefatı; 21 Şubat 1950 Yüksek Seçim Kurulu kuruldu

21 Şubat 2024 Millî Muharip Uçağı ‘KAAN’ Gökyüzüyle buluştu

23 Şubat 1921 Ardahan’ın kurtuluşu

ABDÜLKADİR  GEYLANÎ’NİN  VEFATI:   21 Şubat 1166

Kadiriyye tarikatı, “Bazul-Eşheb” ve “Gavsu’l- ‘Azam” olarak da bilinen Abdulkadir Geylanî yolunun takipçileri tarafından 12. yy.’da kuruldu. İslam tarihinde cehrî (sesli) zikir yapan tarikatlardan kabul edilmektedir. Kadirîlik bir çok kola ayrılarak günümüzde de etkinliğini sürdürmektedir. Kolların en bilinenleri Halisa, Eşrefîlik (Rumîlik) ve Esedîlik’tir.¹

Büyük İslam amlimlerinden ve evliyanın meşhurlarındandır. Babası Ebu Salih Musa bin Abdullah, Annesi Fatıma binti Ebu Abdullah Ümmü’l-Hayr’dır. Baba tarafından Peygamber Efendimizin soyundan olup, 23 Mart 1077’de İran’ın Geylan şehrinde doğdu. Önce doğduğu yer olan Geylan’da ilim öğrenmeye başladı. Küçük yaşta Kur’an-ı Kerim’i ezberledi. Daha sonra Bağdat’a gitti ve ilim tahsilini tamamladıktan sonra vaaz ve dersler vermeye başladı. Önceleri Şafi mezhebinde iken, Hanbeli mezhebinin ortadan kalkmak üzere olduğunu görerek Hanbeli mezhebine geçti ve bu mezhep yayıldı. İki mezhepte de fetva verdi. Birçok kişi onun sohbetleriyle olgunlaştı; 500 Yahudi ve Hıristiyan onun huzurunda Müslüman oldu. Tam 40 sene 13 çeşitli ilim ve fende dersler verdi. Tasavvufta en yüksek dereceye ulaştı. Tasavvuftaki yoluna onun ismine izafeten “Kadiriyye” adı verildi. Pekçok kerameti görülen Geylani, 21 Şubat 1166’da Bağdat’ta vefat etti ve oraya defnedildi. Geylani, az konuşur, çok sorardı. Cuma günü hariç evinden dışarı çıkmazdı. Zamanın halifesi, Said isminde birini kadı tayin edince, minberde: “Müslümanlara zalim kadı tayin ettin. Yarın Allah (cc.) huzurunda bakalım ne cevap vereceksin?” diye haykırdı. Orada bulunan halife bu doğru sözü işitince ağladı ve adı geçen Kadı’nın vazifesine son verdi. Geylani, bir gün annesine; “Beni Hak Tealanın yolunda bulundur ve izin ver, Bağdat’a gidip ilim öğreneyim” der. Annesi de babasından miras kalan 80 altının 40’ını kardeşine ayırıp kalanını da onun koltuğunun altına dikip gitmesine izin verir. Doğruluktan ayrılmaması için de söz aldı ve Bağdat’a uğurladı. Küçük bir kafileyle yola koyuldular. Hemedan yakınlarında eşkıya yollarını keser. İçlerinden biri: “Ey kâfir! Senin birşeyin var mı? dedi. O da 40 altınım var dedi. Ama inanmadı. İkincisi gelince ona da aynı cevabı verdi. Reislerine durumu anlattılar. Reisleri beni çağırdı. Paran var mı? dedi. 40 altınım olduğunu söyledim. Söküp altınlarımı çıkardılar. Reisleri: “Niçin doğru söyledin deyince: “Anneme doğru olmak için söz verdim. Hıyanet edemem.”  Eşkıyaların reisleri bunları duyunca çok ağladı. “Bu kadar senedir ben, beni yaratıp yetiştirene verdiğim söze hıyanet ediyorum.” dedi ve tövbe etti. Kafiledeki eşkıyalar da tövbe edip, aldıkları malları geri verdiler. Geylani, zayıflara yardım eder, fakirleri doyurur, kendine kötü davrananları affederdi. Her gün bin rekât namaz kılar, Müzzemmil ve Rahman surelerini okurdu. Birçok nasihatları da olan Geylanî’nin kıymetli eserlerinden bazıları: 1-Günyet-üt-Talibin, 2-Fütuh-ul-Gayb, 3-Feth-ur-Rabbanî, 4-Füyuzat-ı Rabbaniyye, 5-Hizb-ül-Besair, 6-Cila-ül-Hatır, 7-El-Mevahib-ur-Rahmaniyye, 8-Yevakit-ül-Hikem, 9-Melfü-Zat-ı Geylanî, 10-Divanu Gavsi’l A’zam.²   Dipnotlar: 1- tr.wikipedia.org;  2- Yeni Rehber Ansiklopedisi-1.c. Türkiye Gazetesi. İstanbul-1993