Gök Kubbede Bu Hafta: 7 Temmuz

1 TEMMUZ 1935’ten beri Kabotaj ve Deniz Bayramı

1 Temmuz 1736 Padişah, III. Ahmed’in  vefatı; 1 Tem. 1839 Padişah, II. Mahmud’un vefatı

1 Temmuz 1985’ten beri Dünya Mimarlık günü; 1 Temmuz 1991 Polonya/ Varşova Paktı’nın (14 Mayıs 1955’te kurulan) feshi

1 Temmuz 1984 Türkiye’de İlk Renkli Tv. Yayını başladı

2 Temmuz 622 Kuba Mescid’nin (Peygamberimizin bizzat çalıştığı) inşası; 2 Temmuz 1990 Hac’da Tünel faciası (1.426 kişi öldü)

3 Temmuz 1243 Kösedağ Savaşı (Anadolu Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında)

3 Temmuz 1912 Yeşilköy’de İlk Havacılık Okulu açıldı; 3 Temmuz 1918 Sultan Mehmed Reşad’ın (V. Mehmed) vefatı

3 Temmuz 1962 Cezayir Bağımsızlığını (Fransa’dan ) kazandı; 3 Temmuz 1988 Fatih Sultan Mehmed Köprüsü açıldı

4 Temmuz 1187 Hıttin Zaferi (Haçlılara karşı kazanılan) ; 4 Temmuz 1776 ABD.’nin Bağımsızlık (İngiltere’den) ilanı

4 Temmuz 1546 Barbaros Hayrettin Paşa’nın vefatı; 4 Temmuz 1898  Koca Yusuf’un (138 Kğ. Kırkpınar Başpehlivanı) vefatı

4 Temmuz 1918 Sultan Vahdettin’in (VI. Mehmed) Tahta çıkışı; 4 Temmuz 1946 Ankara Üniversitesi’nin kurulması

5 Temmuz 1993 Erzincan/ Başbağlar Katliamı (Terör Saldırısında 33 kişi katledildi)

6 Temmuz 1517 Hicaz’ın Fethi ve Mukaddes Emanetlerin Yavuz Sultan Selim’e teslimi

7 Temmuz 1939 Hatay’ın Anavatan’a katılması

7 Temmuz 2022 Pençe- Kilit Operasyon Bölgesi’nde Teröristlerce 3 Askerimiz Şehid edildi

SULTAN MEHMED REŞAD’IN VEFATI:    3 Temmuz 1918

Padişah II. Mahmud’un torunudur. 8 oğlu ve 24 kızı olan Abdülmecid’in yaş sırasına göre 3. oğludur. Annesi, Gülcemal Kadın Efendi’den 24 Kasım 1844’te eski Çırağan Sarayı’nda doğdu. Annesi veremden öldüğünde O, 7 yaşındaydı. Eğitimine fazla önem verilmedi. Babası ve amcası Sultan Abdülaziz’in saltanat yıllarında özgür ve rahat bir şehzadelik yaptı. 1872’de başkadını olan Kamures ile izdivaç yaparak aile kuran Osmanlı şehzadeleri arasına girdi. 1876- 1909 ağabeyi II. Abdülhamid döneminde, veliahtlık yapmasına rağmen, Dolmabahçe Sarayı’nın Veliahtlık Dairesinde kapalı hayat yaşamak zorunda kaldı. O’nun Mevlevilik konusu ve özellikle mesnevî’ye ilgisi vardı. 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra veliaht olrak törenlere iştirak etmeye başladı. Halk arasında güler yüzü ve sıcak bakışıyla sempati topladı. 31 Mart olayı ardından 1909’da II. Abdülhamid, Meclis-i Mebusan tarafından tahttan indirildi ve 65 yaşındaki veliaht Reşad Efendi, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin desteğiyle tahta çıkarıldı. V. Mehmed ünvanıyla tahta çıkarıldığı halde, halk tarafından Sultan Reşad olarak adlandırıldı. O, Osmanlı padişahları arasında en yaşlısıydı. 10 Mayıs 1909’da O’nun için Eyüp’te kılıç alayı yapıldı. Eyüp Türbesi’nde İmparatorluğun kurucu babası Sultan Osman’ın kılıcını kuşandı. Saltanat arabasına binen V. Mehmed, Fatih Camii’nde Fatih Türbesi’ni ziyaret etti. Saltanat arabasıyla da Dolmabahçe Sarayı’na döndü. İlk icraat olarak Cuma alaylarını değiştirdi ve Dolmabahçe Sarayı’na yerleşti. II. Abdülhamid’in padişahlığı sırasında hapis hayatı yaşadığı için devlet işlerinde deneyim edinememiş ve yaşı da 65’e gelmişti. Padişahlığında devlet yönetimi daha çok İttihat ve Terakki Partisi’nin ileri gelenlerinden Enver, Talat ve Cemal Paşa’nın elinde kaldı. Bu liderlerin, yeni padişahı çok sevdikleri gösterileri yapılmaktaydı. Piyasaya onun adını taşıyan “Reşat Altını” sürüldü. Birçok İstanbul semtine, Anadolu kasaba ve köylerine “Reşadiye” adı verildi. Sultan Mehmed Reşad; saltanat dönemi boyunca devlet işleyişine ve güncel siyasete pek karışmadığından, Osmanlı bürokrasisi ve ahali tarafından “Dolmabahçe Defterdarı”, günümüzdeki ifadesiyle “Dolmabahçe Noteri” olarak adlandırıldı. 29 Aralık 1909’da İttihat ve Terakki Fırkası üyelerinin devlet işlerine karışmalarından hoşlanmayan Sadrazam Hüseyin Hilmi Paşa istifa etti. Yerine, Roma sefiri İbrahim Hakkı Paşa atandı ve 12 Ocak 1910’da yeni hükümetini kurdu. Bu yılda birçok olay çıktı. 19 Ocak 1910’da Çırağan Sahilsarayı çatı katında yangın ve Arnavut isyanı çıktı. 6 Şubat 1911’de devlet idare merkezi olan Bab-ı Ali’de yangın çıktı. Sultan V. Mehmed, 5 Haziran 1911’de Barbaros zırhlısıyla Rumeli gezisine çıktı. Selanik, Üsküp, Priştina’yı ziyaret etti. Kosova’daki ceddi I. Murad’ın türbesi Meşhed-i Hüdevandigâr’da 100.000 kişinin katıldığı cemaatle Cuma namazı kıldı ve 26 Haziran’da İstanbul’a döndü. Bu arada sömürgecilik yarışına katılan İtalyanlar, 1911’de Trablusgarp ve Bingazi’yi işgal etti. Mustafa Kemal ve Enver Paşa, Trablusgarp’a geçerek Derne ve Tobruk’ta önemli direniş hatları oluşturdular. Balkan Savaşları’nın çıkması üzerine İtalyanlarla barış imzalandı ve Trablusgarp Savaşı sona erdi. Yapılan Uşi Antlaşması’na (18 Ekim 1912) göre Trablusgarp ve Bingazi İtalyanlara verildi. 12 ada, Yunanistan’ın işgal etmemesi ve geri verilmek üzere İtalya’ya bırakıldı. Balkan Savaşları’nın çıkması üzerine Ahmed Muhtar Paşa’nın önerisiyle 5 Ağustos 1912’de 4. Meclis-i Mebusan dağıldı ve sıkıyönetim ilan edildi. I.Balkan Savaşı (8 Ekim 1912), II.Balkan Savaşı (29 Haziran 1912), arkasından I.Dünya Savaşı (1914/ 1918) çıktı. Osmanlı Devleti, bu savaşa Almanya’nın yanında katıldı. V. Mehmed, 14 Kasım 1914’te Halife olarak İtilaf Devletleri’ne karşı cihat ilan etti. Cihat ilanı, İslam  devletlerinden beklenen  yardımın gelmemesiyle sonuçlandı. Hatta bazı Araplar 1916’da Arap Ayaklanmasıyla Osmanlılara karşı İngiliz kuvvetlerine katıldı. Çanakkale Savaşı’nda önemli direniş gösteren Osmanlı Devleti, tüm olumsuz şartlara rağmen, düşman donanmasının boğazlardan geçmesine izin vermedi. Mehmed Reşad 9 yıllık saltanatı sonunda 3 Temmuz 1918’de vefat etti. Cenazesi, sağlığında mimar Kemalettin Bey’e Eyüpsultan’da sahile yakın yerde inşa ettirdiği Mehmed Reşad Türbesi’ne defnedilmiştir. (tr.wikipedia.org)