Nöbetçi Eczaneler
Yüksel Arslan’ın hazırladığı “Şehre Dair I: Kadim Metinlere Göre Çankırı (Şeyh Bahaeddin Vakfiyeleri)” yayımlandı. Şehre Dair araştırma serisinin ilk kitabı olan eser, Şeyh Bahaeddin’e ait 1211, 1338 ve 1352 tarihli vakfiyeler üzerinden Çankırı’nın tarihine ilişkin yeni değerlendirmeler sunuyor. Çankırı’nın tarih, kültür ve sanat hayatına yönelik çalışmalarıyla tanınan Yüksel Arslan’ın yeni eseri “Şehre Dair I: Kadim Metinlere Göre Çankırı (Şeyh Bahaeddin Vakfiyeleri)” okuyucuyla buluştu. “Şehre Dair” araştırma serisinin ilk kitabı olan çalışma, farklı arşivlerde bulunan vakfiye nüshalarının karşılaştırılması ve tarihî bağlamlarıyla değerlendirilmesi üzerine kuruluyor. Kitapta 1211, 1338 ve 1352 tarihli Şeyh Bahaeddin vakfiyeleri karşılaştırmalı olarak ele alınıyor.
Araştırmada Osmanlı Arşivi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Tapu ve Kadastro Arşivi ile Çankırı Belediyesi Dr. Rıfkı Kâmil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi’nde bulunan vakfiye nüshalarından yararlanılıyor. Eserde vakfiyelerin transkripsiyonları ve günümüz Türkçesine aktarımlarının yanı sıra vakıfların hukukî yapısı, gelir kaynakları, mevkufları, tevliyet sistemi, şühûdü’l-hâl kayıtları ve tarihî arka planları da değerlendiriliyor.
Çankırı tarihine farklı bir bakış
Kitapta Çankırı adının menşeine ilişkin görüşler tarihî belgeler ışığında yeniden ele alınırken, Anadolu Selçuklu ve Beylikler döneminde Çankırı ile Ankara arasındaki siyasî, idarî ve kültürel ilişkilere de vakfiye kayıtları üzerinden yer veriliyor. Çalışmada ayrıca Çankırı’nın dinî, ilmî, tasavvufî ve iktisadî hayatına ilişkin değerlendirmeler yapılıyor. Vakıf kurumunun şehir hayatındaki yeri ve şehirdeki sosyal yapının şekillenmesindeki rolü, vakfiye kayıtları çerçevesinde ele alınıyor.
Eserde, uzun süredir tartışılan konulardan biri olan Kuşhane meselesi de yeniden değerlendiriliyor. Vakfiye kayıtları ve diğer tarihî veriler birlikte ele alınarak Kuşhane’nin Çankırı’daki varlığı ve mekânsal konumuna ilişkin yeni değerlendirmeler ortaya konuluyor. Kitapta ayrıca Anadolu tasavvuf tarihinin önemli isimlerinden Evhadüddin Kirmânî’nin Çankırı’daki faaliyetleri üzerinde duruluyor. Kirmânî’nin şehirdeki tasavvufî faaliyetleri ve oluşturduğu çevre, vakfiye kayıtları merkezinde değerlendiriliyor.
Şeyh Bahaeddin’in ribatı ele alınıyor
Çalışmanın öne çıkan konularından birini de Şeyh Bahaeddin tarafından kurulan ribat oluşturuyor. Vakfiye kayıtlarından hareketle ribatın kuruluşu, işlevleri ve şehir hayatındaki yeri ele alınıyor. Ribatın dinî işlevlerinin yanı sıra eğitim, sosyal yardımlaşma, konaklama ve şehirdeki sosyal ilişkiler bakımından taşıdığı role ilişkin değerlendirmelere de yer veriliyor. Bu çerçevede vakıf, ribat ve Ahîlik arasındaki ilişkiler de ele alınan konular arasında bulunuyor.
Taşmektep’te tanıtıldı
Eserin tanıtımı Taşmektep’te düzenlenen programla gerçekleştirildi. Programın moderatörlüğünü Orhan Kemal Karakuş üstlendi. Program kapsamında Yüksel Arslan ile “Şehre Dair” serisi ve serinin ilk kitabı “Kadim Metinlere Göre Çankırı (Şeyh Bahaeddin Vakfiyeleri)” üzerine söyleşi gerçekleştirildi. Söyleşide serinin ortaya çıkış amacı, Çankırı tarihinin arşiv belgeleri üzerinden araştırılmasının önemi ve Şeyh Bahaeddin vakfiyelerinin şehir tarihine sunduğu bilgiler ele alındı. Arslan, kitabın hazırlanma süreci ve çalışmada kullanılan arşiv belgeleri hakkında katılımcılara bilgi verirken, vakfiye kayıtlarından hareketle Çankırı tarihine ilişkin ulaşılan değerlendirmeleri de paylaştı. Söyleşinin ardından düzenlenen kitap imza programında Yüksel Arslan, eserini okuyucular için imzaladı. Program, verilen kokteylin ardından sona erdi.
“Şehre Dair” serisi devam edecek
Çankırı’nın tarihî geçmişine ilişkin farklı arşiv belgelerini gün yüzüne çıkarmayı amaçlayan “Şehre Dair” serisinin yeni çalışmalarla devam edeceği belirtildi. Serinin ilerleyen çalışmalarında Çankırı’nın para vakıfları, esnaf teşekkülleri, şehir kurumları ve sosyal hayatına ilişkin arşiv belgelerinin ele alınması planlanıyor. Yüksel Arslan’ın yeni çalışması, Şeyh Bahaeddin vakfiyelerini merkeze alarak Çankırı’nın erken dönem tarihine ilişkin belge ve değerlendirmeleri bir araya getirirken, şehrin tarihî geçmişinin arşiv kaynakları üzerinden yeniden ele alınmasına katkı sunuyor.
