Gök Kubbede Bu Hafta: 27 Temmuz

21 Temmuz 1718 Pasarofça Antlaşması (Padişah III.Ahmed devrinde)
21 Temmuz 1922 Ahmed Cemal Paşa’nın (Siyasetçi ve asker) vefatı
21 Temmuz 1946 Türkiye’de Ço Partili İlk Seçim yapıldı
22 Temmuz 1711 Prut Zaferi (Padişah III.Ahmed devrinde)
22 Temmuz 1987 Filistinli Karikatürist Naci el-Ali, Londra’da Suikast Sonucu Hayatını kaybetti
23 Temmuz 1967 Ahmet Kutsi Tecer’in (Siyasetçi, öğretmen, oyun yazarı) vefatı
23 Temmuz 1908 II.Meşrutiyet’in ilanı; 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi toplandı
23 Temmuz 2022 Rasim Özdenören (Hikâye ve deneme yazarı) vefatı
23 Temmuz 2026 Ankara/Temelli’de Sivil Eğitim Helikopter’i düştü. 1 Em.Plt.Alb. vefat etti.1Pers.kurtarıldı (TRT Haber-2026)
24 Temmuz 1908 Türk Basınında Sansürün kaldırılması
24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması (İsviçre’nin Lozan kentinde) imzalandı
24 Temmuz 1963 TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) kuruldu
24 Temmuz 1995 Batı Trakya Türkleri’nin Hakları için Mücadele Vermiş Dr.Sadık Ahmet’in vefatı
24 Temmuz 2020 Ayasofya Camii (86 yıl sonra) Yeniden İbadete açıldı
24 Temmuz 2025 Tayland-Kamboçya Sınırında Çatışma çıktı (13 sivil öldü, 14 sivil yaralandı.) (www.aa.com.tr)
25 Temmuz 711 İslam Orduları’nın İspanya’yı (Endülüs) fethi
25 Temmuz 2016 Prof. Dr. Halil İnalcık’ın (Tarihçi, yazar) vefatı
26 Temmuz 1970 Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan (Türkolog, tarihçi) vefatı
26 Temmuz 1995 İstanbul Altın Borsası açıldı
27 Temmuz 1302 Koyun Hisar Zaferi (Bizanslılara karşı kazanılan)
27 Temmuz 1953 Kore Savaşı Sona erdi (25 Haziran 1950’de başlamıştı)
ZEKİ VELİDİ TOGAN’IN VEFATI: 26 Temmuz 1970
Togan, 10 Aralık 1890’da Başkırdistan’ın Sterlitamak şehrinde doğdu. İlk tahsiline Ötek Medresesi’nde başladı. Gayri Rus Muallim Mektebi ve Kazan Üniversitesi’nde tahsil hayatına devam etti. Tahsilini tamamladıktan sonra Kazan Kasimiye ve Ufa Osmaniye Medreseleri’nde Arap edebiyatı ve Türk tarihi dersleri verdi. Kazan Üniversitesi Tarih Coğrafya ve Etnografya Derneği adına Taşkent, Buhara, Fergana’da 1913-1914 yılları arasında edebiyat ve etnografya araştırmalarında bulundu. Bu araştırmalar sırasında Yusuf Has Hacib’in yazdığı Kutadgu Bilig adlı eserin yeni bir nüshasını buldu. Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak 1916’da Duma’ya seçildi. 1917’de Sovyet devriminden sonra Başkırdistan topraklarında bir Türk Devleti kurdu. 1920’de bu devletin başkanlığına seçildi. Sovyet idaresiyle arası açılınca, Güney Türkistan’a giderek, Sovyetlerle mücadele eden basmacılarla işbirliği yaptı. Togan, 1925’te Türkiye’ye çağrıldı. 1927’de İstanbul Darülfünun’unda Türk tarihi ve tarihte usul muallimliğine tayin edildi. 1932’de yapılan I.Türk Tarih Kogresi’nde resmî tarih tezine aykırı fikirler savunduğu için görevinden ayrıldı. Viyana’ya gitti ve Viyana Üniversitesi İbn-i Fadlan’ın Seyahatnamesi adlı teziyle doktorasını bitirdi. 1939’da tekrar Türkiye’ye dönen Togan, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde profesör olarak göreve başladı. Daha sonra da ordinaryüs profesör oldu. Turancı siyasî faaliyetlerde bulunduğu iddiasıyla 1944’te tutuklandı. 1 yıl tutuklu kaldıktan sonra, mahkeme sonunda berat etti. 1948’de Edebiyat Fakültesi’ndeki görevine tekrar döndü. 1950’de İslamî Tetkikler Enstitüsü’nü kurarak, ölünceye kadar buranın müdürlüğünü yaptı. 26 Temmuz 1970’de vefat etti. Cenazesi, Karacaahmet Mezarlığı’na defnedilmiştir.1 Başlıca eserleri:2 1-Bugünkü Türkistan ve Yakın Mazisi. Kahire-1929, 2-Tarihte Usul. Devlet Basımevi. 1938, 3-Türkistan Tarihi. 1939, 4-Brunî’nin Dünya Hakkında Tasavvuru. 1946, 5-Umumî Türk Tarihine Giriş. İstanbul-1946, 6-Horezm Kültürü Vesikaları Kısım1, İstanbul-1951, 7-Tuyuhunlar ve Başkurtlar. İstanbul-1968, 8-Oğuz Destanı Reşideddin Oğuznamesi, Tercüme ve Tahlili. İstanbul-1972 Dipnotlar: 1-Yeni Rehber Ansiklopedisi-20.cilt.Türkiye Gazetesi. İstanbul-1994, 2-tr.wikipedia.org