Dijital dolandırıcılığa karşı ortak çalışma başlatıldı

Son yıllarda hızla gelişen teknoloji, kötü niyetli kişileri de cezbediyor. Özellikle sosyal medyada yayılan, yapay zekâ ile oluşturulmuş video kayıtları ve ilanlar üzerinden gerçekleştirilen dijital dolandırıcılık suçlarında, sosyal medyayı sıkça kullanan gençlerin, istemeden suç süreçlerine dahil olmalarına neden olabiliyor. Gençlere sahte yatırım, kolay para gibi vaatler veren dolandırıcılar, banka hesaplarını paylaşmalarını, kendilerine kiralamalarını sağlayıp suç eylemlerini gençlere ait hesaplar üzerinden gerçekleştirerek bu sayede kendi kimliklerini gizleyip hesap sahiplerinin soruşturma süreçlerinde şüpheli konumuna düşmelerine neden olabiliyorlar.

Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığı da bu konuda, gençlerin farkındalığını arttırmak amacıyla Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Karatekin Üniversitesi’yle ortak bir çalışma başlattı. Konuyla ilgili hazırlanan bilgilendirme broşürü, Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü aracılığıyla okullara dağıtıldı. Lise son sınıf öğrencileri suç süreçleri, dolandırıcıların kullandıkları yöntemler, bu yöntemlere karşı alabilecekleri önlemler ve dikkat etmeleri gereken hususlarda öğretmenleri aracılığıyla bilgilendirilmeye başlandı. Belirtilen çalışmalarla gençlerin suça sürüklenmesinin önlenmesi, dijital alandaki risklere karşı bilinç düzeyinin arttırılması ve yargıya duyulan güvenin korunmasının hedeflendiği bildirildi.

BANKA HESABI KİRALAMA:

MASUM GİBİ GÖRÜNEN BÜYÜK TEHLİKE

Son yıllarda özellikle 18–30 yaş arası gençler, “kolay para”, “sadece hesabını ver”, “hiçbir sorumluluğun yok” gibi vaatlerle banka hesabı kiralama tuzağına düşürülüyor. Oysa bu durum, ağır cezaî ve hukukî sonuçlara yol açabilen ciddi bir suç zincirinin parçasıdır.

! Banka hesabı kiralama nedir?

Bir kişinin kendi adına açılmış banka ve kripto hesabını (Papara, OKX, BN Teknoloji, Cointr, Coino, Parolapara, Payfix vb. ) :

• Başkalarına kullandırması
• IBAN bilgisinin paylaşması
• Kartını, mobil bankacılığını ve şifresini vermesi karşılığında para almasıdır.

BU İŞLEM YASAL DEĞİLDİR VE SUÇTUR!

!Bu Hesaplarla Hangi Dolandırıcılıklar Yapılıyor?

1. İnternet Alışverişi Dolandırıcılığı

• Sahte ürün (piyasa değerinin altında fiyatlarda cep telefonu, oyun konsolu, televizyon, dyson ürünleri, araç parçası, bilgisayar, tatil köyü, bungalov kiralama, bahçe mobilyası takımı vb.) ilanları verilir.
• Mağdurun ödediği para, kiraya verdiğin senin hesabına yatırılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

2. Kripto Para, Yatırım Dolandırıcılığı

• Yapay zeka ile oluşturulmuş (Baykar, Bayraktar, Türkiye Petrolleri gibi firmalara ilişkin) sahte videolar ile sahte ilanlar üzerinden sahte yatırım vaadi ilanları verilir. İletişime geçtiğin kişi, senden resmi olmayan bir uygulama indirmeni ister ve bu uygulama üzerinden para yatırmanı talep eder.
• Söylenen hesaplara düşük miktarlarda para yatırılması durumunda yüksek kazanç elde edileceği söylenir.
• Mağdurların gönderdiği paraların izini kaybettirmek için siz gençlerin hesapları kullanılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi, yani SEN olursun.

3. Sosyal Medya ve Mesaj Dolandırıcılığı

• “Acil para lazım”, “Kaza yaptım”, “Ödül kazandınız”, ”Çekilişi kazandınız” gibi senaryolarla veya yakınlarının çalınan sosyal medya hesapları kullanılarak mağdurlardan para toplanır ve bu paralar kiraya verdiğin, senin hesabına yatırılır.

UNUTMA; Hiçbir çekiliş sonucunda, kazanan kişiden para talep edilmez.

• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

4. Bahis ve Kara Para Aklama

• Yasa dışı bahis gelirleri ve suç paraları senin kiraya verdiğin banka hesapları üzerinden dolaştırılır. Bu, kara para aklama suçudur.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

5. Sahte İş / Evden Çalışma Tuzakları

• ”Sabun paketle-gönder”, ‘’çorap paketle-gönder’’, ”ödeme al–gönder” iş ilanları üzerinden mağdura ulaşılarak kolay yoldan para kazanma vaat edilir. Mağdurun gönderdiği para senin kiraya verdiğin banka hesabına aktarılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

6. Burs Başvurusu / Sosyal Yardım Vaadi

• Burs vereceğiz diyerek banka hesap bilgilerin istenir. İlk önce sana bir miktar para verilir. Sonrasında hesapların dolandırıcılık suçlarında kullanılır. Özellikle kimlik bilgilerin kullanılarak adına Papara hesabı açılır/açtırılır. Açılan bu hesaplar suçun işlenmesinde kullanılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

7. Faizsiz Kredi Reklamları, Evlilik Kredisi, Bireysel Emeklilik Sigortası

• Faizsiz kredi alacağını düşünerek tüm banka bilgilerini sahte siteye yazarsın, akabinde hesabından yüklü miktarda kredi çekilerek kiralanan banka hesaplarına aktarılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

8. Yurt Dışı Vize Başvurusu reklamları

• Piyasa fiyatının altında hizmet vaat eden ilanlara itibar edilmeksizin resmi kurumlar vasıtasıyla vize başvuru işlemleri yapılmalıdır.

9. Araç Kiralama / Araç Sigortası / Araç Muayenesi

• Araç kiralama, araç muayene ve sigorta işlemlerinde hiçbir resmi kurum sözleşme imzalanmadan sizden açık kimlik bilgisi (özellikle kimlik fotoğrafı) ve para talep etmez.
• Bu amaçlarla verdiğiniz bilgiler dolandırıcılık suçunda kullanılabilir.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

10. İnternet Üzerinden Görev Yapma Karşılığında Para Kazanma

• İnternet üzerinden fotoğraf beğenerek, video izleyerek, ürün reklamı yapılarak kolay para kazanma yöntemi yoktur. Bu amaçlarla verdiğiniz banka hesap bilgileriniz ve kimlik bilgileriniz dolandırıcılık suçunda kullanılabilir.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

11. Şantaj

• Sosyal medya hesapları üzerinden ve yabancı numaralardan gelen arkadaşlık isteği ile başlayan ve devamında yapılan görüntülü konuşma sırasında karşılıklı gönderilen müstehcen görüntüleriniz şantaj unsuru olarak kullanılır.
• Özellikle bu görüşmelerden sonra kendisini avukat, arabulucu, uzlaştırmacı olarak tanıtıp para isteyen kişilere itibar edilmemelidir.
• Ayrıca kiraya verdiğin banka hesapları, bu eylemlerde mağdurdan para istemek için kullanılır.
• Şikâyet geldiğinde ilk şüpheli, hesap sahibi yani SEN olursun.

!Gençleri Nasıl İkna Ediyorlar?

“Sadece 1–2 gün kullanacağız”

“Hesap senin ama sorumluluk bizde”

”Yaptığımız iş yasal”

“Zaten herkes hesabını veriyor ”

‘’Ben verdim bir şey olmadı’’

“Yakalanan olmaz”

”Kartlarım kayboldu, çalındı dersin, bir şey olmaz”

–BUNLARIN TAMAMI YALANDIR–

! Gerçekler: Ne Olur Biliyor musun?

Banka hesapların bloke edilir.

Savcılıktan ifade çağrısı gelir. Hakkında birçok dosya açılır.

Dolandırıcılık, kara para aklama suçlamasıyla 10 yıla kadar hapis cezası ile yargılanabilirsin.

Sicilin bozulur, kamu ve özel sektörde iş bulmakta sorun yaşarsın.

“Ben bilmiyordum” demek kurtarmaz.

Unutma!

• Banka hesabı kimliğin gibidir, kimseye verilmez.
• IBAN paylaşımı “küçük bir şey” değildir.
• Kolay para kazanma diye bir şey yoktur.

!!! 3–5 BİN TL İÇİN GELECEĞİNİ RİSKE ATMA !!!

Türk Ceza Kanunu

Dolandırıcılık

Madde 157- (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası verilir.

Nitelikli Dolandırıcılık

Madde 158/1-f

Dolandırıcılık suçunun; Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama

Madde 282/1 – Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini, yurt dışına çıkaran veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla, çeşitli işlemlere tâbi tutan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

!Şüpheli Bir Teklif Alırsan Ne Yapmalısın?

• Kesinlikle kabul etme, hesaplarını, adına kayıtlı gsm hatlarını, kimlik bilgilerini, kimlik fotoğrafını, kripto hesaplarını kimseye verme!
• Mesajları sakla! Ailene veya güvendiğin bir yetişkine bildir!                                                                                                                         Gerekirse bankayı, polisi veya jandarmayı ara!                                                                                                                    Savcılığa müracaatta bulun!

!Neler Yapmalısın?

• Kredi puanı yükseltme vaadi, yasal bahis/kripto para işlemlerinde kullanılacağı ve günlük komisyon alacağınız vaadi, arkadaş veya akrabalarınızdan gelen ‘hesabım blokeli, hesabını kullanabilir miyim’ gibi talepler üzerine banka hesaplarınızı kimse ile (akrabalarınız ve en yakın arkadaşlarınız dahil) paylaşmamalısın!
• Kimlik bilgilerini ve banka hesap bilgilerini bilmediğin sitelere yazmamalısın!
• Unutma, banka görevlisi hiçbir zaman müşterisinden mobil bankacılık şifresi, kart şifresi ya da sms ile gelen şifreleri istemez! Kişisel bilgilerini, hesap bilgilerini, bankalardan gelen kodları, şifreleri talep edenlere vermemelisin!
• Yabancı numaralardan gelen mesajlarda bulunan linklere tıklamamalısın!
• Tanıdıklarından gelen link içeren şüpheli mesajları tıklamadan önce mesaj gönderen kişi ile güvenli başka bir yoldan iletişime geçerek teyit etmelisin!
• Hiçbir banka gsm operatörleri (05.. ile başlayan hatlar) kullanarak aramaz! Bu şekilde gelen aramalara itibar etmemelisin!
• com, dolap, letgo, gardrop gibi uygulamalardan yapılan alışveriş ücretlerini uygulama üzerinden ödemelisin, kişisel hesaplara veya size güvenli ödeme linki adı altında gönderilen şahıs hesaplarına para göndermemelisin!
• Güvenliğin için internet üzerinden yapacağın harcamaları, limitini yapacağın harcama kadar belirlediğin sanal kart ile yapmalısın.
• Alışveriş yaptığın sitenin güvenilirliğini denetlemek için url adresini kontrol etmelisin. Site linkinin https:// ile başlayıp .com, .org ve .net ile bitmesine dikkat etmelisin!
• Kartını kullanmadığın zamanlarda, başkalarının, kartından harcama yapmasını önlemek için e-ticaret özelliğini kapalı tutmalısın.
• Yatırım sadece sermaye piyasası kurumu onaylı aracı kurumlar ve bankalar aracılığıyla yapılır. Unutma, yasal olmayan uygulamalar üzerinden ve şahıs banka hesaplarına para gönderilerek yatırım yapılmaz!

BU YAZIYI PAYLAŞARAK BİRÇOK KİŞİNİN HAYATINI KURTARABİLİRSİN!

ÇANKIRI CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI

BİLİŞİM SUÇLARI SORUŞTURMA BÜROSU